دالقدردسورې تفسیر

د لیلة القدر  تعریف   اوپیژندنه :

   د قران  کریم د مفسر محترم انجنیر حکمتیار د تفسیر (دقران دپلوشو)  څخه :

دالقدردسورې   تفسیر

بسم الله الرحمن الرحیم

د سورې معرفي:

د دې سورې نوم (القدر) دى چې له لومړي آيته اخيستل شوى، پنځه آيتونه لري، چې ټول ئې د لومړي آيت وروستي لفظ (القدر) ته ورته هموزنو صيغو پاى ته رسېدلي. په مكه مكرمه كې نازله شوې. كه څه هم ځينې مفسرين ئې مدني سوره ګڼي خو د سورې له متن، د بيان له انداز او څرنګوالي او له مكي سورتونو سره ئې له يورنګوالي او شباهتونو نه معلومېږي چې دا سوره په مكي دور كې نازله شوې.

ادامه نوشته

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

الدهر

معرفى سوره:

 

نام اين سوره هم "الدهر: زمانه" است و هم "الانسان: انسان" شامل 31 آيه است، برخى از مفسرين آنرا مكى خوانده اند و برخى مدنى و عده اى همه سوره را به استثناى آيات 8، 9 و 10 مكى شمرده اند.

 ولى چند دليل را در متن سوره داريم كه بر مكى بودن آن دلالت مى كند:

الف: مضامين سوره و اسلوب بيان آن كاملاً شبيه سوره هاى مكى است.

ب: هيچ مضمونى از مضامين سوره هاى مدنى را در آن سراغ نداريم. از لحاظ اسلوب بيان نيز با سوره هاى مدنى نمى خواند.

ج: از آيه 26 بوضوح فهميده مى شود كه اين سوره بايد قبل از سوره "مزمل" نازل شده باشد آيه چنين است:

و من الليل فاسجد له و سبحه ليلا طويلا : و شبانگاه برايش سجده كن و در طول شب او را تسبيح گوى، "حكم تسبيح در طول شب" نشان مى دهد كه اين آيه در رابطه به شب خيزى ها، از نخستين دستورها است و حتماً قبل از سوره "مزمل" نازل شده، چون در سوره "مزمل"، نخست زمان شب خيزى ها تحديد شده و در حد دو ثلث، نصف و يا يك ثلث شب در آورده شده و سپس تخفيف بعمل آمده و مقدار آن به صوابديد و ظروف و شرايط مسلمانان گذاشته شده، در قرآن معمولاً در مورد قضايا نخست حكم عام صادر شده، سپس هدايات واضحتر و مشخصتر در باره آن نازل شده و حد و مقدار آن تحديد شده، حكم شاق همواره مقدم بر تخفيف در آن بوده، چنانچه حكم مقابله با دشمنى كه ده چند مسلمانان است قبل از حكم مقابله با دو چند نازل شده، "حكم تسبيح و تهجد در طول شب" بايد قبل از حكم تخفيف در آن باشد. از اين رو با اطمينان مى توان گفت كه سوره الدهر قبل از سوره "مزمل" نازل شده، آراء و روايات متعارضى كه آنرا مدنى مىخواند با روح سوره سازگار نيستند.

ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

القیامه

 

معرفی سوره

 

نام اين سوره "القيامه: رستاخيز" است، شامل 40 آيه و از سوره هاى مكى بوده، در متن آن شواهدى وجود دارد كه نشان میدهد اين سوره در دوران ابتدايى مكه و در فرصتى نازل شده كه پيامبر(ع) تا هنوز مهارت كافى در اخذ وحى حاصل نكرده اند و از اين تشويش دارند كه مبادا الفاظ وحى را كه از سوى فرشته القاء می شد فراموش كنند، از اينرو متصل استماع وحى و قبل از پايان يافتن آن تكرار می كردند:

اين سوره با قسم به "روزقيامت" و قسم به "نفس ملامتگر" آغاز میشود، و موضوع اصلى بحث آن "قيامت" است. میدانيم كه "نفس ملامتگر" در انسان، دليل محكم و قوى براى اثبات قيامت است، به اين معنى: اگر در انسان اين ملكه وجود دارد كه در هركار زشتى نفسش او را سرزنش میكند، درباره عملكردهاى او به قضاوت می نشيند و كارهاى بد او را تقبيح نموده، او را ملامت میكند، مگر ذاتيكه انسان را آفريده و اين ملكه را در او بوديعت گذاشته، خود داراى اين صفت نباشد و انسان را در عملكردهاى زشتش سرزنش نكند و در باره اعمال او قضاوت ننمايد؟! آرى او حتماً متصف به اين صفت است  نفس ملامتگر تو گواهى میدهد كه پروردگارت حتماً به صفت قضاوت در باره عملكردها متصف بوده، حتماً قيامتى برپا نموده،  در باره اعمال تو قضاوت خواهد كرد. در قرآن معمولاً براى اثبات قضاياى بزرگى چون "رستاخيز"، بر اشياى ملموس و نمايان سوگند ياد شده، ولى در اينجا بطور استثنائى و يگانه مورد، نخست بر "قيامت" و سپس بر "نفس لوامه" سوگند ياد شده، در موارد ديگر همواره جواب قسم ها بعد از قسم ها و اكثراً متصل آن آمده، ولى در اينجا جوابى را در پايان قسم ها سراغ نداريم. برعكس "يوم القيامة" كه طبق اسلوب قرآن بايد جواب قسم مىبود، به عنوان "پديده مسلم" و انكار ناپذير ذكر شده، و قسم بر " نفس لوامه" كه دليلى براى "اثبات قيامت" است، پس از آن آمده .

ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

المدثر

معرفی سوره

نام اين سوره" المدثر: روكش خواب برخود كشيده" است، كه از آيه اول آن گرفته شده، شامل 59 آيه بوده، به استثناى آيه (31) آن همهء سوره در مكه مكرمه و در دو مرحله نازل شده، 7 آيه اول در مراحل ابتدايى وحى و بقيه در شرايطى نازل گرديده كه سردمداران قريش به تبليغات شديد عليه پيامبر(ص) پرداخته اند، پيامبر(ع) را ساحر مىخوانند و قرآن را گفتار او.

در بخش اول سوره پيامبر(ع) را به صيغه "مدثر" خطاب مىكند، و دستور مىدهد كه:

الف: زمان خواب سپرى شده، برخيز و مردم را از عاقبت دردناك و وخيمىكه در انتظار شان است هشدار ده.

ب: پروردگارت را بزرگ بشمار، بسوى خداى بزرگ دعوت كن، با صداى بلند اعلان كن كه فقط خدا بزرگ است، مبادا در مأموريتىكه بعهده ات گذاشته شده، (قيام و هشدار) احساس ضعف و ناتوانى كنى و بزرگى وظيفه يا ظاهر آراسته دشمن ترس و بيمى در تو ايجاد كند، با اتكاء و اتكال به پروردگار بزرگت قيام كن و هشدار ده .

ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

المزمل

معرفی سوره

نام اين سوره "المزمل: خويشتن در جامه پيچانده" است و شامل بيست آيه بوده، متن سوره بوضوح نشان مى دهد كه بخش اول سوره تا آيه 19 در مكه و در شرايطى نازل شده كه دعوت پيامبر(ص) قوت گرفته، دامنه دعوت گسترش يافته، مصروفيت هاى روزمره او را افزايش بخشيده، دشمن احساس خطركرده، به آزار و اذيت پيامبر(ص) و يارانش پرداخته، مصروفيتهاى شاق و دشوار از يك سو و مخالفت هاى شديد و روزافزون دشمن از سوى ديگرى، از اوتقاضا دارد تا صبر و شكيبايى بيشتر بخرج داده،    رابطه اش را با خدا استوار تر سازد، با شب خيزىها، تلاوت قرآن در دل شب، و ذكر نام خدا بر قوت قلب خود بيفزايد و عزم و اراده اش را راسختر سازد.

بخش دوم سوره كه آيه طويل آخرى را احتوا مىكند در مدينه منوره و در مرحله قبل از آغاز جهاد مسلحانه نازل شده.

ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

الجن

معرفی سوره

نام اين سوره "الجن: جن" است، شامل 28 آيه و از سوره هاى مكى است، در آيات ابتدائى سوره بحث هايى در باره جن و ايمان آوردن يك گروه آنها به قرآن، صورت گرفته و نشان مى دهد كه آنها قرآن را با حيرت و تعجب شنيدند و گفتند: اين كتاب بسوى رشد وكمال رهنمايى مىكند، در آيات اين كتاب هادى، پروردگارمانرا شناختيم، او برتر از آن است كه شريكى داشته باشد، هرگز كسى را شريك پروردگارمان نمىگيريم، او برتر از آن است كه همسرى داشته باشد و يا پسرى، اينها حرف هاى بيهوده يى است كه سفهاء و بى خردان ما مىگفتند، ما در گذشته چنان بوديم كه گمان نمىكرديم، انسان يا جن حرف هاى دروغينى به خدا نسبت دهد، حالا باشنيدن آيات قرآن درك كرديم كه حرف هاى دروغين و كاذبانه زيادى در باره خدا گفته شده، حال درك كرديم كه درگذشته برخى از انسانها به عده اى از جن ها پناه مىبردند و اين كار مايه غرور و تكبر در جن ها مى شد و به طغيان آنان مىافزود، و انسان ها با پناه بردن به جن ها به طغيان و گمراهى بيشترى كشانده مىشدند. حال فهميديم كه ميان انسان ها نيز عده اى چون جن ها به اين گمان رفته اند كه خدا احدى را برنمىانگيزد و زندگى بعد از مرگ حقيقتى ندارد، اكنون دانستيم كه ما جن ها از كنار آسمان رد شده ايم و آنرا پر از محافظان شديد و شهاب ها يافته ايم و اينكه ما در جايگاه هاى خاصى حول آسمان براى استراق سمع مى نشستيم، پس هركى امروز گوش فرادهد، شهابى را دركمين خود مى يابد.

ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

نوح

معرفى سوره:

 

"نوح" نام اين سوره و عنوانى براى مضامين آن است، شامل 28 آيه و از جمله سوره هاى مكى بوده، از متن سوره به وضوح فهميده مى شود كه پيامبر(ع) در اثناى نزول اين سوره با شرايطى مواجه بودند كه اين سوره، در فراز و نشيب داستان آموزنده حضرت نوح (ع) آنرا به بررسى مى گيرد.

نكات بارز اين داستان ازاين قرار است:

1ـ نوح(ع) با اين رسالت بسوى قومش فرستاده شد كه آنانرا از عواقب وخيم كفر و شرك شان هشدار دهد.

2ـ خلاصه پيام او به قومش اين بود: خدا را بپرستيد، از او پروا داريد و مرا اطاعت كنيد. با عبادت و پرستش خدا و پروا از او و اطاعت از پيام آورش گناهان قابل آمرزش تان را مى آمرزد و عذاب دردناكى را كه در حال فرود آمدن است به تأخير مى اندازد و تا موعد ديگرى به شما مهلت مى دهد. بدانيد كه فيصله هاى الهى قاطع است و موعدش تغيير ناپذير.

ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

 

ادامه سوره المعارج

 

كَلاَّ إِنَّهَا لَظَى *   نَزَّاعَةً لِّلشَّوَى * تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّى * وَجَمَعَ فَأَوْعَى *

15ـ نه چنين است، اين "عذاب"، شعله اى است فروزان. 16ـ خوب بيرون كشنده اى براى بريان كردن. 17ـ فرامىخواند هركى را پشت كرده و روبرتافته. 18ـ و گرد آورده و نگهداشته.

 

15ـ18: عذابى كه اين گروه جهنمى از آن فرار مى كنند شعله فروزانيست، داراى اين خصوصيات:

الف: كسانى را كه سزاوار بريان كردن و سوختاندن اند بخوبى مىشناسد، يكى يكى را از ميان ديگران مىچيند و بيرون مىكشد و در دل خود فرومىبرد.

ب: كسانى را كه در دنيا به حقيقت پشت كردند و از آن رو برتافتند و از طرق حرام مالى اندوختند و زر اندوزى كردند، بسوى خود فرامىخواند.

يعنى اين شعله فروزان دوزخ چون شعله هاى آتش دنيا نيست كه تر از خشك نمىشناسد، بلكه شعلهء آگاه، صاحب درك و داراى تشخيص است، كسانيرا كه سزاوار سوختن اند هم از چهره هاى شان مىشناسد و هم از نام و شهرت شان، هر يكى را شناسائى مىكند و از ميان ديگران بيرون مىكشد و زر اندوزان و اعراض كنندگان از حق را بسوى خود فرا مىخواند.

 
ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

 

                                                    المعارج

معرفی سوره

نام اين سوره "المعارج: عروجگاه ها" است كه از آيه سوم گرفته شده، شامل 44 آيه و از جمله سوره هاى مكى مىباشد، از فحواى آيات سوره به وضوح مىتوان درك كرد كه در اثناى نزول آن فضاى مناقشه جدى در باره معاد و رستاخيز بر مكه حاكم بوده، قريش از آن انكار مىكردند و براى ترديد آن مىگفتند: اگر رستاخيز حقيقتى دارد و عذاب الهى حتماً واقع شونده است، چرا فرانمىرسد؟ چرا اين همه تأخير؟ چرا كسانيكه از نظر تو مستحق عذاب الهى اند با اين عذاب مواجه نمىشوند؟ در اين سوره به اين پرسش ها پاسخ گفته مى شود.

ادامه مطلب

تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان

 

الحاقه

معرفی سوره

نام اين سوره "الحاقه: همان واقع شونده" است كه از اول سوره گرفته شده، داراى 52 آيه بوده و در دوره هاى ابتدايى مكه نازل شده است.

موضوع محورى بحث در اين سوره "قيامت" است كه به نام الحاقه يعنى همان تحقق يابنده ياد شده. در ابتداى سوره براى اثبات اين موضوع كه رستاخيز حتماً برپا مىشود، به دو دليل مشهود استناد مىكند و مىفرمايد:

الف: گروه هاى كه رستاخيز را تكذيب كرده اند به شدت مجازات شده اند، عذاب الهى آنانرا فراگرفته و به نابودى محكوم شده اند. چنانچه ثمود و عاد رستاخيز را تكذيب كردند و هلاك شدند، قوم فرعون و گروه هاى ديگرى قبل از آنان مرتكب اين اشتباه گرديدند كه به كيفر آن به نابودى محكوم شدند و اثرى از آنان باقى نماند، قوم نوح همه غرق شدند او و اهلش را كه اجداد و نياكان شما اند ذريعه كشتى نجات داديم، تا پندى باشد و گوش هاى شنوا از آن عبرت بگيرند.

ب: مؤاخذه اين گروه هاى عاصى و منكر رستاخيز نشان مىدهد كه در دنياى ما سنت مكافات و مجازات وجود دارد، سلسله پاداش و پادافراه اعمال همواره بوده و خواهد بود، در دنيا بطور نسبى و در آخرت بطور اتم و اكمل.

ادامه مطلب

تفسیر سوره القم هدیه برای خواهران و برادران دینگریزم

 

القلم

معرفى سوره:

نام معروف اين سوره "القلم" است، به نام (نون) نيز ياد شده، هردو در اول سوره آمده، شامل 52 آيه و از جمله سوره هاى مكى مى باشد، از متن سوره مى توان درك كرد كه دركدام مرحله مكى نازل شده و پيامبر(ع) و نهضت اسلامى در اثناى نزول سوره در چه وضعيتى قرار داشت و معامله دشمن با او چگونه بود؟ سوره نشان مى دهد كه در اين مرحله از يك سو تبليغات خصمانه عليه پيامبر(ع) به اوج خود رسيده، از سوى ديگرى عده اى از رهبران مكار و فريبكار قريش مىخواهند با نوعى سازش و مداهنت پيامبر(ع) را از ادامه مبارزه اش بازدارند و از سوى ديگرى پيامبر(ع) با وجود برخورد خصمانه وخشمگينانه دشمن به تبليغ علنى پرداخته، چهره عبوس، پيشانى درهم كشيده و ديده هاىخشمگين دشمن نمى تواند او را از رساندن پيامش به مردم مانع شود، هرچند گاه گاهى جهالت ها و شطارت هاى دشمن و فشارهايى كه بر او و يارانش وارد مىكنند، باعث مى شود تا پيامبر(ع) از اين مردم مأيوس شود، به سراغ مردم ديگرى برود و چون حضرت يونس(ع) مبارزه اش را ناتمام بگذارد و از اين سرزمينى كه از هر در و ديوارش عناد و خصومت عليه او زبانه مى كشد به سرزمين ديگرى برود.

ادامه مطلب

تفسیر سوره ملک، چراغ راه برای جوانان

ادامه تفسیر سوره المک

وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَآءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُوماً لِّلشَّيَاطِينِ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِيرِ* وَلِلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ * إِذَآ أُلْقُواْ فِيهَا سَمِعُواْ لَهَا شَهِيقاً وَهِيَ تَفُورُ * تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الغَيْظِ كُلَّمَا أُلْقِيَ فِيهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَآ أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ *   قَالُواْ بَلَى قَدْ جَآءَ نَا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَيْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلاَّ فِي ضَلاَلٍ كَبِيرٍ * وَقَالُواْ لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ * فَاعْتَرَفُواْ بِذَنبِهِمْ فَسُحْقاً لأَصْحَابِ السَّعِيرِ*

5ـ و آسمان دنيا را با چراغ هاى درخشانى زينت بخشيديم و آنها را وسيله دفع و طرد شياطين قرارداديم و براى شان عذاب دوزخ شعله ور آماده كرده ايم .   6ـ و براى آنانكه به پروردگار شان كافر شدند، عذاب جهنم است، چه بد برگشتگاهى! 7ـ چون در آن افگنده شوند، نهيب خشمگينى از آن بشنوند، درحاليكه مىخروشد و مىجوشد. 8ـ نزديك باشد كه از فرط خشم بتركد، هرگاه گروهى در آن فرو افگنده شود، نگهبانانش از آنان بپرسند: مگر هشدار دهنده اى بسوى تان نيامده بود؟! 9ـ گويند: آرى هشدار دهنده اى بسراغ ما آمد، ولى ما تكذيبش كرديم و گفتيم: خدا هرگز چيزى فرو نفرستاده، شما نيستيد مگر در گمراهى بزرگى.   10ـ و گويند: اگر مىشنيديم و تعقل مىورزيديم در زمره دوزخيان نمىبوديم. 11ـ اينجاست كه به گناه خود اعتراف كنند، پس نفرين بر اهل دوزخ .

 

5ـ چند مطلب مهم در اين آيه جلب توجه مىكند:

الف: نزديك ترين آسمان، قريبترين بما و زمين ما، با ستاره هاى چراغ گونه اى آراسته شده است، اين آيه نشان مىدهد كه تمامى اجرام سماوى كه در تاريكى شب چون چراغها نمودار مىشوند، در آغوش نزديك ترين آسمان قراردارند. طبقات ديگر آسمان در وراء آن و يكى فوق ديگرى.

ادامه مطلب

ادامه مطلب

تفسیر سوره ملک، چراغ برای جوان

از همه خواهیش میکنم تا از پیش قضاوتی ها اجتناب کنند و با فرهنگ قرانی خویش را رنگ و زینت بخشند و آن اینکه هر حرف و قول را بشنوند بعد با تکیه به وجدان بیدار خود تصمیم بیگرند.

در تفسیر این سوره که بعد از خواندن برای همه خواهد معلوم شد از نهایت حکمت و حسن کلام کار گرفته شده است و  دارای توانایی شاندن توشنگی و فراهم کردند رضایت همه و بخصوص جوانانیکه عقلگرا هستند، میباشد آرزوی ما از همه خوانندگان گرامی این است تا هدیه خود با خود و بشکل چراغ راه خود ببرند انشاءالله.

بسم الله الرحمن الرحيم

 

                               الملک

معرفى سوره:

نام اين سوره "الملك: فرمانروايى" است كه از آيه اول سوره گرفته شده، شامل 30 آيه و از سوره هاى مكى است. در چند آيه اين سوره اشاره هايى مى يابيم كه نشان مى دهد نزول آن در مكه و در مرحله اى صورت گرفته كه قريش صريحاً و به شدت به مخالفت پرداخته و پيامبر عليه السلام و دعوتش را تكذيب مىكردند

موضوع محورى بحث در اين سوره شرح فرمانروايى خدا بر زمين و آسمان است، "الملك" نه تنها نام اين سوره بلكه عنوانى براى مضامين آن است. باكمى دقت مى يابيم كه مفهوم آيه اول سوره بر تمامى آيات سوره سايه افگنده، و همهء آنها شرح و بسط اين آيه مى باشند.

سوره با اين آيه آغاز مىشود:

تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ *

خجسته است آنكه فرمانروايى در دست اوست و برهركارى تواناست.

ادامه مطلب