تفسیر جلوه های از اسراری قرآن ، چراغ راه برای جوانان
القیامه
معرفی سوره
نام اين سوره "القيامه: رستاخيز" است، شامل 40 آيه و از سوره هاى مكى بوده، در متن آن شواهدى وجود دارد كه نشان میدهد اين سوره در دوران ابتدايى مكه و در فرصتى نازل شده كه پيامبر(ع) تا هنوز مهارت كافى در اخذ وحى حاصل نكرده اند و از اين تشويش دارند كه مبادا الفاظ وحى را كه از سوى فرشته القاء می شد فراموش كنند، از اينرو متصل استماع وحى و قبل از پايان يافتن آن تكرار می كردند:
اين سوره با قسم به "روزقيامت" و قسم به "نفس ملامتگر" آغاز میشود، و موضوع اصلى بحث آن "قيامت" است. میدانيم كه "نفس ملامتگر" در انسان، دليل محكم و قوى براى اثبات قيامت است، به اين معنى: اگر در انسان اين ملكه وجود دارد كه در هركار زشتى نفسش او را سرزنش میكند، درباره عملكردهاى او به قضاوت می نشيند و كارهاى بد او را تقبيح نموده، او را ملامت میكند، مگر ذاتيكه انسان را آفريده و اين ملكه را در او بوديعت گذاشته، خود داراى اين صفت نباشد و انسان را در عملكردهاى زشتش سرزنش نكند و در باره اعمال او قضاوت ننمايد؟! آرى او حتماً متصف به اين صفت است نفس ملامتگر تو گواهى میدهد كه پروردگارت حتماً به صفت قضاوت در باره عملكردها متصف بوده، حتماً قيامتى برپا نموده، در باره اعمال تو قضاوت خواهد كرد. در قرآن معمولاً براى اثبات قضاياى بزرگى چون "رستاخيز"، بر اشياى ملموس و نمايان سوگند ياد شده، ولى در اينجا بطور استثنائى و يگانه مورد، نخست بر "قيامت" و سپس بر "نفس لوامه" سوگند ياد شده، در موارد ديگر همواره جواب قسم ها بعد از قسم ها و اكثراً متصل آن آمده، ولى در اينجا جوابى را در پايان قسم ها سراغ نداريم. برعكس "يوم القيامة" كه طبق اسلوب قرآن بايد جواب قسم مىبود، به عنوان "پديده مسلم" و انكار ناپذير ذكر شده، و قسم بر " نفس لوامه" كه دليلى براى "اثبات قيامت" است، پس از آن آمده .
ادامه مطلب